Alles voor de digitale vereniging

De toegankelijkheidswet: gids voor verenigingen en goede doelen

2025-06-02T19:41:25Z

Wanneer valt jouw vereniging of goed doel onder deze wet?

De wet geldt voor organisaties die online diensten aanbieden waarbij drie dingen gelden: mensen kunnen iets kopen of een contract afsluiten, er wordt geld betaald, en de verkoper doet dit als werk (niet privé).

Voor verenigingen en goede doelen betekent dit verschillende dingen. Als je online lid kunt worden en contributie betaalt, valt dat onder de wet. Ook een webshop of het verkopen van tickets voor evenementen moet toegankelijk zijn. Donaties vallen niet onder de wet, omdat je bij donaties niets terugkrijgt. Maar je voelt ongetwijfeld aan: ook het doneren maak je graag toegankelijk, zodat zoveel mogelijk mensen kunnen doneren.

Er is echter een belangrijke uitzondering voor kleine organisaties. Verenigingen en goede doelen met minder dan tien werknemers én een jaaromzet van maximaal twee miljoen euro per jaar hoeven vooralsnog niet te voldoen aan de eisen. Hierbij tellen vrijwilligers niet mee als werkzame personen, alleen mensen met een arbeidscontract of die financieel voordeel hebben uit de organisatie.

Wat houdt de toegankelijkheidswet precies in?

De Toegankelijkheidswet gaat over online winkels en diensten waarbij mensen op internet iets kopen of een abonnement afsluiten. De wet stelt dat deze diensten toegankelijk moeten zijn volgens vier kernprincipes:

Het eerste punt is waarneembaarheid. Dit betekent dat informatie zichtbaar en begrijpelijk moet zijn voor iedereen, ook voor mensen die slecht zien of horen. Denk hierbij aan voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond, ondertitels bij video's, en alternatieve teksten voor afbeeldingen die door schermlezers kunnen worden voorgelezen.
Bedienbaarheid is het tweede punt. De website moet bruikbaar zijn met verschillende hulpmiddelen, niet alleen met een muis. Mensen die afhankelijk zijn van toetsenbordnavigatie moeten alle functies kunnen bereiken en gebruiken. De navigatie moet logisch en voorspelbaar zijn.
Het derde punt gaat over begrijpelijkheid. Teksten en knoppen moeten duidelijk en voorspelbaar zijn, ook voor mensen die moeite hebben met lezen of begrijpen. Dit betekent dat formulieren logisch zijn opgebouwd, foutmeldingen begrijpelijk zijn, en de taal niet onnodig ingewikkeld is.
Tot slot moet een dienst robuust zijn. De website of applicatie moet technisch betrouwbaar werken met verschillende apparaten en hulptechnologieën zoals schermlezers. Dit vereist correct gebruik van HTML, semantiek en webstandaarden.

Waarom is toegankelijkheid zo belangrijk?

De cijfers tonen aan waarom toegankelijke digitale diensten essentieel zijn. In Nederland leven ongeveer twee miljoen mensen met een beperking, aangevuld met 3,6 miljoen mensen met mildere beperkingen (Bron: Rijksoverheid, Allesoversport.nl). Ongeveer twaalf procent van alle Nederlanders van twaalf jaar en ouder ervaart beperkingen met zien, horen of mobiliteit (Bron: Allesoversport.nl). Ook in België is een aanzienlijk deel van de bevolking gebaat bij toegankelijke diensten. Volgens officiële cijfers geeft negen procent van de 15-64-jarigen aan een handicap of gezondheidsproblemen te hebben die hun dagelijkse activiteiten ernstig beperken (Bron: Statbel). In Vlaanderen had in 2021 zelfs 14,4 procent van de bevolking tussen 15 en 64 jaar hinder door een handicap of langdurige aandoening (Bron: Socius.be).

Toegankelijkheid gaat echter verder dan mensen die altijd een beperking hebben. Veel mensen hebben tijdelijk problemen die websites moeilijk bruikbaar maken. Een gebroken arm maakt het moeilijk om een muis te gebruiken. Fel zonlicht maakt het lastig om een smartphonescherm te lezen. Daarom zijn toegankelijke websites voor iedereen handig.

Wanneer moet je klaar zijn?

Voor nieuwe diensten geldt de wet vanaf 28 juni 2025. Deze moeten direct toegankelijk zijn. Bestaande diensten krijgen meer tijd. Deze mogen tot 28 juni 2030 blijven bestaan zonder aanpassing, behalve als je ze vervangt of sterk vernieuwt.

Welke problemen komen vaak voor?

Veel websites van verenigingen en goede doelen hebben vergelijkbare problemen. Zo kom je deze problemen vaak tegen

Het meest voorkomende probleem is te weinig verschil tussen de kleur van tekst en achtergrond. Dit maakt tekst moeilijk leesbaar voor mensen met visuele problemen.
Veel websites missen beschrijvingen bij plaatjes. Blinde mensen of mensen die slecht kunnen zien, gebruiken speciale software die tekst voorleest, maar die kan plaatjes niet beschrijven zonder extra tekst.
Formulieren zijn vaak onduidelijk. Ze hebben geen duidelijke labels, logische opbouw of begrijpelijke foutmeldingen. Ook kun je vaak niet alle delen van een website bereiken met alleen het toetsenbord.
Veel websites hebben geen goede structuur. Koppen staan door elkaar en links hebben onduidelijke teksten zoals 'klik hier' of 'lees meer'. Ook wordt vaak moeilijk taalgebruik gebruikt met jargon en lange zinnen. Video's hebben geen ondertitels, waardoor dove mensen ze niet kunnen volgen.

Praktische stappen om te beginnen

Start met een inventarisatie van je digitale diensten. Welke online diensten biedt jouw organisatie aan waarbij mensen betalen? Dit helpt om te bepalen of je organisatie onder de wet valt en welke diensten prioriteit hebben.

Test vervolgens je website met gratis beschikbare tools. De WAVE browser-extensie kan verschillende technische problemen identificeren. De tool Is Mijn Site Toegankelijk biedt een bredere check die verder gaat dan alleen technische aspecten. Voor het controleren van je taalgebruik bestaan speciale tools die het leesniveau van je teksten analyseren. Je kunt ook taalmodellen zoals ChatGPT, Claude of Google Gemini gebruiken voor hulp bij het herschrijven van je content.

Controleer de meest voorkomende problemen systematisch. Is het kleurcontrast tussen tekst en achtergrond voldoende? Hebben alle informatieve afbeeldingen beschrijvende alt-teksten? Zijn formulieren voorzien van duidelijke labels en uitleg? Kun je door de hele website navigeren met alleen het toetsenbord? Is de koppenstructuur logisch opgebouwd? Zijn linkteksten beschrijvend en duidelijk? Is je taalgebruik begrijpelijk voor een breed publiek? Hebben video's ondertiteling of zijn er transcripties beschikbaar?

Maak een plan op basis van je bevindingen. Prioriteer de problemen die de grootste impact hebben op de gebruikerservaring en plan verbeteringen voor de deadline van 28 juni 2025. Voor complexe technische issues kun je overwegen om professionele hulp in te schakelen.

Juridische verantwoordelijkheid en documentatie

Als organisatie die digitale diensten aanbiedt aan consumenten ben je zelf juridisch verantwoordelijk voor de naleving van de toegankelijkheidseisen. Dit geldt ongeacht welk platform of welke leverancier je gebruikt voor je website.

Een formele toegankelijkheidsverklaring zoals overheden die moeten publiceren is niet verplicht, maar je moet wel informatie verstrekken over hoe je dienst voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Dit kun je opnemen in je algemene voorwaarden of in een apart document op je website. De informatie moet een algemene beschrijving van de dienst bevatten, uitleg geven over hoe de dienst werkt, en beschrijven hoe wordt voldaan aan de toegankelijkheidseisen.

Bekijk hier de toegankelijkheidsverklaring van Procurios

De voordelen van toegankelijkheid: meer dan alleen compliance

Toegankelijke websites bieden voordelen die verder reiken dan het naleven van de wet. Ze zijn gebruiksvriendelijker voor alle bezoekers, wat direct bijdraagt aan betere conversie. Wanneer formulieren duidelijker zijn, de navigatie logischer werkt en content begrijpelijker is geschreven, zullen meer bezoekers hun actie afmaken - of dat nu het afsluiten van een lidmaatschap, het kopen van een product of het doen van een donatie is.

Ook voor donatiepagina's, die niet onder de wet vallen, loont het investeren in toegankelijkheid. Een toegankelijke donatiepagina bereikt een breder publiek en verhoogt de kans op succesvolle donaties. Daarnaast verbeteren goede alt-teksten en duidelijke koppenstructuren de vindbaarheid in zoekmachines, wat meer potentiële supporters naar je website brengt.

Conclusie: nu starten loont

De Toegankelijkheidswet vraagt om actie, maar met de juiste aanpak is naleving goed realiseerbaar. Begin nu met het inventariseren van je diensten en het testen van je website. Veel verbeteringen kosten weinig tijd en maken je website direct beter bruikbaar voor iedereen.

Door vroeg te beginnen voorkom je stress vlak voor de deadline en kun je stap voor stap werken aan een toegankelijkere digitale dienstverlening. Dit is niet alleen goed voor de naleving van de wet, maar vooral voor de mensen die je organisatie wil bereiken en helpen.

Voor organisaties die gebruikmaken van het Procurios-platform zijn aanvullende informatie en ondersteuning beschikbaar via procurios.com/toegankelijkheidsverklaring.

Labels: Digitale vereniging

Waarom je je donateurs- en verenigingsdata naar Nederland zou willen halen

2026-03-13T13:15:59Z

Amerika is niet meer de vanzelfsprekende bondgenoot

De geopolitieke verhoudingen (relaties tussen landen) verschuiven drastisch. Waar Amerika altijd een natuurlijke partner leek voor Europa, zien we steeds vaker dat Amerikaanse belangen voorop staan – soms ten koste van Europese organisaties en burgers. Deze veranderende houding raakt ook de digitale wereld op concrete manieren.

Amerikaanse techreuzen als Google, Microsoft en Amazon beheersen de cloudmarkt. Ook in de CRM-wereld domineren Amerikaanse spelers als Salesforce en HubSpot de markt. Hoewel beide bedrijven inmiddels Europese datacenters aanbieden, blijven veel organisaties afhankelijk van complexe juridische constructies zoals Standard Contractual Clauses om datatransfers naar de VS te rechtvaardigen. Deze afhankelijkheid van Amerikaanse moederbedrijven betekent dat je data uiteindelijk nog altijd onder invloed staat van Amerikaanse wetgeving. Maar wat gebeurt er als de Amerikaanse overheid deze bedrijven dwingt om Europese data te delen? Of wanneer handelsspanningen leiden tot plotselinge uitsluitingen van diensten? De Nederlandse Algemene Rekenkamer waarschuwde in het rapport "Het Rijk in de cloud" dat Nederland extreem afhankelijk is geworden van Amerikaanse cloudinfrastructuur. Tegelijkertijd maken ook Belgische overheidsorganisaties zich steeds meer zorgen over deze afhankelijkheid, waarbij België als strategische Europese hub extra kwetsbaar is voor geopolitieke druk.

De realiteit is dat Amerikaanse wetgeving bedrijven kan dwingen om data over te dragen aan autoriteiten, ook als die data in Europa wordt opgeslagen. Voor jouw organisatie betekent dit een oncomfortabele werkelijkheid: je hebt geen volledige controle over de gegevens van je donateurs en leden.

Nederlandse en Belgische privacybescherming biedt meer zekerheid

Zowel Nederland als België hanteren de Europese privacystandaard (GDPR/AVG). Deze wetgeving geeft je donateurs en leden sterke rechten en jouw organisatie duidelijke regels. Geen conflicterende Amerikaanse wetgeving, geen onduidelijke jurisdicties.

In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens toezicht op naleving, terwijl België de Gegevensbeschermingsautoriteit heeft. Beide landen hanteren een pragmatische aanpak die organisaties helpt om compliant te zijn zonder bureaucratische rompslomp.

Het belangrijkste verschil met Amerikaanse dataopslag? Transparantie. Je donateurs of leden weten precies wat er met hun gegevens gebeurt en door wie ze kunnen worden ingezien. Geen verborgen toegang door buitenlandse inlichtingendiensten.

Data-soevereiniteit wordt steeds belangrijker

Steeds meer organisaties realiseren zich dat waar je data opslaat, een strategische keuze is. Cloudoplossingen uit de Benelux bieden niet alleen juridische helderheid, maar ook operationele voordelen. Geen plotselinge wijzigingen in voorwaarden door Amerikaanse wetgeving, geen risico op uitsluiting bij handelsspanningen.

Lokale cloudproviders zoals True (waar de servers van Procurios zijn ondergebracht) hebben zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Ze bieden vergelijkbare functionaliteit als de Amerikaanse giganten, maar dan met Nederlandse rechtsmacht en support in je eigen taal. Voor organisaties die afhankelijk zijn van donateurs- en ledenvertrouwen is dit een belangrijk voordeel.

Het praktische plaatje

Hoe groot is het risico van Amerikaanse dataopslag eigenlijk? Recent onderzoek toont dat Amerikaanse autoriteiten maar zelden Europese data opvragen. Toch gaat het niet alleen om de huidige praktijk. Het gaat om controle, voorspelbaarheid en vertrouwen.

Wanneer je relaties jou steunen of gebruik maken van je aanbod, vertrouwen ze erop dat je zorgvuldig omgaat met hun gegevens. Door te kiezen voor Nederlandse dataopslag laat je zien dat hun privacy prioriteit heeft. Je voorkomt mogelijk risico's en behoudt volledige controle over je eigen data.

De overstap maken

Een migratie naar Nederlandse cloudoplossingen vergt planning, maar hoeft niet complex te zijn. Start met het inventariseren van je huidige situatie en classificeer welke data het meest kritiek zijn. Nederlandse cloudproviders kunnen je helpen bij een soepele overgang zonder downtime.

Veel organisaties kiezen voor een hybride aanpak: kritieke donateurs- en ledendata naar Nederlandse oplossingen, minder gevoelige data kan eventueel nog elders blijven. Deze gefaseerde aanpak maakt de overgang beheersbaar en betaalbaar.

Een investering in vertrouwen

Het verhuizen van je data naar Nederlandse oplossingen is meer dan een technische wijziging – het is een investering in het vertrouwen van je donateurs en leden. Je laat zien dat hun privacy prioriteit heeft en dat je niet afhankelijk wilt zijn van buitenlandse machtsbelangen.

In een wereld waar verhoudingen tussen landen verschuiven en digitale zelfstandigheid belangrijker wordt, is controle over je eigen data een strategisch voordeel. Nederlandse cloudoplossingen bieden die controle, gecombineerd met de functionaliteit en betrouwbaarheid die je nodig hebt.

Voor organisaties die leven van vertrouwen is dit niet alleen een technische keuze – het is een investering in je missie en je toekomst.

Labels: CRM & data, Digitale vereniging